Thermische isolatie en EPB

infrarood foto

Cellenbeton is een beton met een belangrijk dragend vermogen dat tegelijk fenomenaal goed thermisch isoleert. Het thermisch isolerend vermogen van een materiaal wordt gekarakteriseerd door de zogenaamde 'thermische geleidingscoëfficiënt λ (W/mK)'. Dat is een maat voor de hoeveelheid warmte die per tijdseenheid stroomt door een meter van dat materiaal per graad temperatuursverschil tussen beide zijden van (de muur gebouwd met) het materiaal.

Lucht is de beste isolator en goed isoleren betekent zoveel mogelijk lucht vasthouden en luchtstromen vermijden. Luchtstromen betekenen immers warmteverlies. Cellenbeton bestaat voor 80 à 85% uit lucht die vast zit in de duizenden kleine gesloten cellen (kleiner dan 2 mm) waaruit het materiaal is opgebouwd. Vandaar het uitzonderlijk thermisch isolerend vermogen van cellenbeton. Cellumat heeft bovendien een nieuwe generatie cellenbeton ontwikkeld in haar gloednieuwe fabriek op de Frans-Belgische grens ten noorden van Valenciennes. In haar thermisch gamma biedt Cellumat isolerende blokken aan met lambda-waarde 0,09 W/mK en de fenomenale ENERGIEBLOC^® met λ–waarde 0,08 W/mK.

Dit gamma laat toe zonder toevoegen van isolatiematerialen met gemak lage-energie en passieve gebouwen te realiseren. Cellumat is de beroemde '2-in-1' : een massief dragend materiaal dat tegelijk ook zeer goed isoleert.

Werken zonder toevoegen van isolatiematerialen vermijdt een hele reeks nadelen en u bespaart heel wat in uw portemonnee doordat u de dure plaasting vermijdt. Isolatie plaatsen betekent immers een tweede complete plaatsingscyclus op de gehele buitenoppervlakte van het gebouw. Stellingen moeten blijven staan.

Bouwen met Cellumat zonder toegevoegde isolatie is daardoor in de regel minstens 10% goedkoper dan klassieke bouwmethoden.

Cellumat en EPB

Tegenwoordig is het isoleren van een woning niet louter een investering, maar ook een verplichting. Dit is een gevolg van de engagementen om de CO₂-uitstoot in de atmosfeer te reduceren. Mede door de steeds stijgende energieprijzen is het voorzien van een degelijke thermische isolatie van groot belang om uw energiekosten te beperken.

Bovendien is thermische isolatie belangrijk om de kwaliteit van uw woning of andere gebouwen op lange termijn te garanderen, ook na 20 jaar, ook na 50 jaar. Enkel door correct thermisch te isoleren kan condensatie en vocht vermeden worden. Als de oppervlaktetemperatuur van een wand daalt onder het dauwpunt, ontstaat condensatie met als gevolg schimmelvorming en – bij gebruik van de meeste isolatiematerialen – het teloorgaan van het isolerend vermogen.

Goed isoleren is ook noodzakelijk voor het thermisch comfort in een gebouw.

De wetgeving omtrent het reduceren van energieverbruik van woningen en gebouwen is de zogenaamde EPB-wetgeving (Energie Prestatie  en Binnenklimaat). Deze stelt eisen aan de thermische isolatie, de energieprestatie en het binnenklimaat (ventilatie) van gebouwen met het doel de stookverbruiken te reduceren en een aangenaam binnenklimaat te creëren. Vanaf 1 januari 2010 is ze een stuk strenger geworden!

Voor details verwijzen we naar de site http://www.energiesparen.be van de Vlaamse overheid.

Om ze te begrijpen, is een verklaring van een aantal gebruikte termen noodzakelijk.

E-Peil

Het E-peil is een maat voor de energieprestatie of -zuinigheid van een woning of gebouw en de vaste installaties. Hoe lager, hoe beter. Vanaf 1 januari 2010 geldt het E80-peil voor nieuwe gebouwen (in plaats van 100 voordien).

Lamda-waarde (λ)

Deze  warmtegeleidingscoëfficiënt geeft de warmtestroom doorheen een specifiek materiaal weer. De coëfficiënt is een materiaal-eigenschap. Des te lager de lambda-waarde, des te beter het materiaal thermisch isoleert en dus ook wanden die ermee gebouwd zijn. Goede λ-waarden zijn een voorwaarde om te komen tot goede U-, R- en K-waarden.

Cellumat-blokken hebben een fenomenale lambda–waarde tot 0,08 W/mK!

U-waarde

De U-waarde geeft de hoeveelheid warmte aan die door een constructie-element passeert per tijdseenheid, per m² en per graad temperatuursverschil aan weerszijden van het beschouwde element. De U-waarde is dus een maat voor het isolerend vermogen van het constructie-element. Des te lager de U-waarde, des te beter de thermische isolatie.

In Vlaanderen en wallonië dient voor buitenmuren niet in contact met de grond de U-waarde kleiner te zijn dan 0,4 W/m²K vanaf 1 januari 2010 (in plaats van 0,6 voordien); in Brussel is dit 0,6 W/m²K.

R-waarde

De R-waarde is een maat voor de weerstand die een constructiedeel biedt tegen de passage van warmte (dus tegen warmteverlies) per tijdseenheid en dat per m² en per graad temperatuursverschil aan weerszijden van het beschouwde element. Ze is omgekeerd evenredig met de U-waarde.

Voor muren in contact met de grond dient de R-waarde groter te zijn dan 1,0 m²K/W.

Wanden in Cellumat-blokken voldoen gemakkelijk en zonder zorgen aan deze U- en R-eisen dankzij de uitstekende λ-waarden van het materiaal.

K-waarde

De K-waarde is een maat voor de gemiddelde isolatiewaarde van een gebouw in zijn geheel. Ze houdt rekening met de warmteverliezen van elk element van de woning : de muren, de vloer, het dak, de vensters, de deuren, enzovoort. Een goede isolatie- of U-waarde en detaillering van al deze onderdelen leidt tot een lage K-waarde. De Vlaamse wetgeving eist een maximale K-waarde van 45: K45.

Koudebruggen

Een koudebrug is een plaats waar ongeoorloofde warmteverliezen optreden en waar condensatie- en schimmelproblemen kunnen voorkomen b.v. draagvloeren die contact maken met het buitenspouwblad, tot buiten doorgestorte betonlateien, … (zie 'Condensatie op muren vermijden')

Het gebruik van klassieke isolatiematerialen betekent een groot risico voor de creatie van ongewilde koude- en vochtbruggen. Ze moeten immers perfect nauwkeurig geplaatst worden.

• De aansluiting tussen de isolatie en de muren in bijvoorbeeld snelbouw moet perfect zijn. Ruwbouwmuren zijn evenwel niet vlak : de stenen niet, de voegen niet.
• De isolatieplaten of -elementen moeten perfect tegen elkaar aansluiten. Spleten tengevolge van onzorgvuldige plaatsing (stel u de omstandigheden voor op een doorsnee werf) of tengevolge van scheef afgesneden isolatiestukken (stel u de aannemer voor die met zijn stanley-mes of slijpschijf isolatiepanelen op maat snijdt).
• In alle kleine hoekjes en kantjes moet de isolatie even dik en even allesbedekkend aangebracht worden. Dat vergt veel precies verknippen, versnijden en bevestigen van passtukjes isolatie.
• Veel isolatiematerialen mogen niet nat worden : ze verliezen hun isolerend vermogen en zakken door. Zo is het in de spouw van spouwmuren steeds vochtig. Indien die spouw niet afdoende geventileerd wordt, wordt de isolatie nat, verliest haar functie en valt in het slechtste geval zelfs tegen de buitenmuur. Daarbij wordt niet enkel een koude- maar ook een vochtbrug gevormd. Hierdoor ontstaan condensatie-, vocht- en schimmelproblemen en krijgt u gegarandeerd een hogere verwarmingsfactuur, alsook comfortverlies en waardevermindering van uw eigendom.

Gebruik van klassieke isolatiematerialen in bijvoorbeeld de spouw, betekent dus aanvullende en delicate werken die sterk verhoogde controle van de opdrachtgever en architect vereisen. Niet te vergeten daarbij is de wettelijke aansprakelijkheid van de verschillende actoren in het bouwproces zoals vastgelegd in de nieuwe regelgeving.

Cellumat cellenbeton isoleert zodanig goed 'in de massa' dat geen isolatiematerialen nodig zijn om zelfs extreem hoge isolatiewaarden te krijgen, tot zelfs op passief niveau. Met wanden in Cellumat zijn er bijgevolg nooit problemen met slecht geplaatste of versneden isolatie, nooit spleten tussen de isolatieplaten, nooit koudebruggen, nooit vochtbruggen, nooit onderbrekingen in de isolatie.

Met Cellumat-wanden zit iedereen goed in het EPB-verhaal!

Bouwheer
De thermische kwaliteit van uw gebouw en zijn thermisch comfort zijn eeuwig gegarandeerd evenals uw lage energiefactuur en de waarde van uw eigendom bij wederverkoop.

Architect en aannemer
Het gebruik van Cellumat beperkt in belangrijke mate het risico op slecht geplaatste isolatie. Minder detailopvolging is vereist.

Een bijkomend punt in de klassieke bouwmethodes zijn de mortelvoegen. Het bouwmateriaal zelf mag isolerend zijn, maar elke voeg op zich isoleert slechter en haalt het globale isolatieniveau naar beneden. Door te kiezen voor Cellumat cellenbeton voorkomt men ook dit nadeel en kopzorg. Cellumat wordt immers gelijmd met dunne voegen (+-2mm). Door de grote afmetingen van de blokken en de plaatsing met lijm blijven de voegen beperkt tot 1% van de massa (en het oppervlak). De voegbreedte bedraagt slechts ca. 2 mm, zodat er geen koudebruggen ontstaan.

Koudebruggen => bouwknopen

Transmissieverliezen

De transmissieverliezen omvatten alle warmteverliezen via de scheidingsconstructies tussen het gebouw en de buitenomgeving, de bodem en de aangrenzende onverwarmde ruimten. De grootte van de transmissieverliezen hangt af van de grootte van de verliesoppervlakken, de isolerende kwaliteit van de gebruikte constructiedelen en de eventuele aanwezigheid van koudebruggen. Door de transmissieverliezen te beperken, kunnen grote hoeveelheden energie bespaard worden bij het verwarmen van het gebouw.

Naast mogelijke ongewilde koudebruggen door onzorgvuldige plaatsing, zijn er ook plaatsen die door hun aard leiden tot een wijziging van de totale isolatiegraad van een gebouw. Bijvoorbeeld op de plaatsen waar de isolatie van een constructie-element onderbroken wordt om aan te sluiten met andere constructie-elementen zoals bijvoorbeeld dak en muren. De dakisolatie wordt onderbroken waar het dak rust op de puntgevel of ter hoogte van de aansluiting van de muren met de funderingen enzovoort.

Indien men echter aandacht schenkt aan een koudebrugarme detaillering en correcte uitvoering, kunnen op de genoemde plaatsen de problemen tot een minimum herleid worden en kan men in principe niet meer spreken van een ‘koudebrug’. Daarom wordt de term ‘bouwknoop’ geïntroduceerd.

Bouwknopen zijn die plaatsen in de woning waar minstens twee scheidings­constructies samen­komen, zoals de funderingsaanzet, de aansluiting van een raam, de dakopstand, de aansluiting van het dak en de puntgevel, enz.

Slecht uitgevoerde bouwknopen kunnen thermische bruggen creëren, die hoge transmissieverliezen veroorzaken en de gunstige effecten van goed geïsoleerde muren en daken voor een groot gedeelte kunnen teniet doen.

De EPB-normen eisen veel aandacht voor bouwknopen. Een EPB-aanvaarde bouwknoop voldoet aan criteria betreffende (1) de minimale contactlengte van de isolatielaag, (2) het tussenvoegen van de isolerende delen en (3) de weg van de minste weerstand. Wanneer er gebruik wordt gemaakt van EPB-aanvaarde bouwknopen, zijn verdere detailberekeningen overbodig en wordt bij de evaluatie van het K-peil een beperkte verhoging van slechts 3 punten toegepast voor alle bouwknopen samen.

Niet-EPB-aanvaarde bouw­knopen moeten ofwel in detail worden berekend – niet altijd evident – ofwel leiden ze tot een zware forfaitaire penalisatie van 10 punten op uw K-peil. U zal muren en daken in dat geval extra moeten isoleren om hetzelfde K-peil te halen en de wettelijke voorwaarden te respecteren.

Aangezien Cellumat cellenbeton met gemak voldoet aan de EPB-voorwaarde van λ < 0,2 W/mK, kan het steeds als 'isolerend deel' gebruikt worden. Gezien het isolerende deel in cellenbeton bovendien dragend is, leidt het gebruik ervan tot eenvoudige EPB-aanvaarde bouwknopen.

De berekeningen van de transmissieverliezen voor tal van uitvoeringen van bouwknopen met cellenbeton­blokken als isolerend deel zijn voor architecten standaard beschikbaar op onze site in de 'architects corner'.

Cellenbetonwanden zijn zorgenvrij in heel het EPB-kader, ook wat betreft de bouwknopen.

Er komt immers geen isolatiemateriaal aan te pas. Cellumat cellenbeton is tegelijk beton en isolatiemateriaal en kan maar moeilijk slecht geplaatst worden.

Als de oppervlaktetemperatuur van een bouwelement daalt onder het zogenaamde ‘dauwpunt’ van de omgevingslucht, gaat de waterdamp die de omgevingslucht bevat, condenseren. Koude lucht kan immers minder waterdamp vasthouden dan warmere lucht.

Waterdamp in huis is afkomstig van de dagelijkse activiteiten zoals ademen, koken, baden, enzovoort.

Dit fenomeen komt in de winter vaak terug bij vensters en ramen, maar ook op muren kan hetzelfde fenomeen zich voordoen indien de muren onvoldoende thermisch geïsoleerd zijn. Rot en schimmelvorming kunnen het gevolg zijn.

Vandaar het gevaar van koudebruggen : een onderbreking van de thermische isolatie van de muur door bijvoorbeeld slecht geplaatste isolatie, doet de temperatuur van de binnenzijde van de muur dalen in de richting van de buitentemperatuur. Condensatie op de binnenzijde van de muur is het gevolg.

Om condensatie te vermijden dient de temperatuur van het binnenoppervlak van de muren zo dicht mogelijk bij die van de omgevingslucht te blijven. Dat is ook een nodige voorwaarde voor een thermisch comfortabel binnenklimaat en om de energiekosten te beperken. Als de temperatuur van de muren significant lager is dan de omgeving, moet meer gestookt worden om hetzelfde gevoel van behaaglijkheid te krijgen. Meer verwarmen kan echter op zich weer leiden tot een onaangenaam en zelfs ongezond binnenklimaat.

Hiertoe dienen de muren voldoende thermisch geïsoleerd en koudebruggen-vrij te zijn.

Onderstaande tabel toont benaderende K-waarden noodzakelijk om bij een buitentemperatuur van -10°C condensatie op de muur te vermijden en dat voor verschillende relatieve luchtvochtigheden en binnentemperaturen. Normaliter ligt de luchtvochtigheid binnen tussen de 40 en 70%.

Wanden opgebouwd met blokken van het Cellumat THERMISCH GAMMA of de Cellumat ENERGIEBLOC^® voldoen gemakkelijk vanaf 24cm dikte.